Dział hodowli lasu jest jednym z najważniejszych z dziedzin leśnictwa. Nie jest to, bowiem dziedzina odnosząca się wyłącznie do lasu, jako miejsca produkującego surowiec. Łączy ona w sobie doświadczenie i wiedzę z wielu dziedzin: klimatologii, hydrologii, gleboznawstwa, nasiennictwa, dendrologii, co pozwala na dogłębną analizę oraz gospodarowanie na danych powierzchniach lasu.

Współczesna hodowla lasu coraz większy nacisk kładzie na wykorzystanie naturalnych procesów zachodzących w przyrodzie. Szczególne znaczenie mają odnowienia naturalne, czyli powstawanie nowego pokolenia drzew z nasion drzew rosnących na danym terenie. Takie rozwiązanie pozwala zachować lokalne zasoby genetyczne, zwiększa odporność drzewostanów na zmieniające się warunki klimatyczne oraz sprzyja tworzeniu bardziej zróżnicowanych i stabilnych ekosystemów leśnych.

Odnowienia naturalne są również wyrazem prowadzenia gospodarki leśnej w zgodzie z procesami przyrodniczymi. Młode pokolenie lasu powstające w sposób naturalny jest lepiej przystosowane do warunków siedliskowych, a jego rozwój przebiega zgodnie z naturalną dynamiką ekosystemu. Dlatego wszędzie tam, gdzie pozwalają na to warunki siedliskowe oraz stan drzewostanu, leśnicy dążą do wykorzystania odnowień naturalnych jako podstawowej metody odnawiania lasu. Nadleśnictwo Trzebciny rok rocznie stara się zwiększać powierzchnię odnowiowień naturalnych i tak w 2024 roku uznano 0,52 ha następnie w roku 2025 uznano 7,10 ha odnowienia naturalnego. W roku 2026 uznano już 13,20 ha odnowień naturalnych.

W Nadleśnictwie Trzebciny odnowienia naturalne stosowane są przede wszystkim w drzewostanach wartościowych, charakteryzujących się dobrą jakością oraz rodzimym pochodzeniem. Dzięki temu możliwe jest zachowanie cennych cech lokalnych populacji drzew i kształtowanie lasów bardziej odpornych na zagrożenia środowiskowe.

W celu realizacji zadań hodowlanych w każdym nadleśnictwie oprócz stosowania odnowień naturalnych znajduje się podstawowa baza nasienna. Na poczet bazy nasiennej w Nadleśnictwie Trzebciny zalicza się:

1. Gospodarcze drzewostany nasienne (GDN) – 666,86 ha – znajdujące się w Leśnictwach Lisiny, Łoboda, Pohulanka, Siwe Bagno, Zazdrość, Zimne Zdroje, Smolarnia, Szklana Huta, Wydry, Wygoda, Zacisze, Zalesie.
2. Wyłączone drzewostany nasienne (WDN) – 42,62 ha – 1 obiekt znajdujący się w Leśnictwie Siwe Bagno.
3. Źródła nasion różnych gatunków

Oznakowanie Wyłączonego Drzewostanu Nasiennego w terenie – aut. Wojciech Włodarczyk

Produkcja sadzonek prowadzona jest na Szkółce Leśnej „Wydry” o powierzchni produkcyjnej 499,0 ar. Wielkość produkcji w znacznym stopniu uzależniona jest od ilości planowanych zadań gospodarczych (odnowienia, zalesienia, zadrzewienia itp.). Z nasion zebranych w GDN oraz WDN zakłada się tzw. rejestrowane uprawy pochodne, a z nasion najlepszych drzew, zwanych doborowymi, plantacyjne uprawy pochodne.

Widok z lotu ptaka na kwaterę Szkółki Leśnej „Wydry” – aut. Wojciech Włodarczyk

W związku z tym precedensem Nadleśnictwo prowadzi przebudowę drzewostanów iglastych, poprzez zróżnicowanie składu gatunkowego na korzyść gatunków liściastych sukcesywnie podczas prac odnowieniowych, począwszy od siedliska boru mieszanego świeżego naturalnego, a kończąc na gruntach porolnych. Również w celu wzbogacenia różnorodności gatunkowej oraz stworzenia strefy ekotonowej wysadza się buka i dęba oraz drzewa owocowe jagododajne na obrzeżach drzewostanów, wzdłuż cieków i zbiorników wodnych oraz w innych odpowiednich ku temu miejscach.

Wprowadzanie podszytów ma miejsce w bez podszytowych drzewostanach na siedlisku boru świeżego naturalnego i boru mieszanego świeżego zdegradowanego lub zniekształconego.

Społeczne odnowienie lasu – aut. Wojciech Włodarczyk

W 2026 roku Nadleśnictwo Trzebciny odnowiło 184,9 ha lasu.