Rezerwaty przyrody obejmują obszary zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym, ekosystemy, ostoje i siedliska przyrodnicze, a także siedliska roślin, siedliska zwierząt i siedliska grzybów oraz twory i składniki przyrody nieożywionej, wyróżniające się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi lub walorami krajobrazowymi.

               Przedmiotem ochrony może być całość przyrody na terenie rezerwatu lub jej szczególne składniki:

- fauna,

- flora,

- twory przyrody nieożywionej.

Cały rezerwat albo jego części mogą podlegać ochronie ścisłej, ochronie czynnej lub ochronie krajobrazowej. Ochrona ścisła polega na nieingerencji w naturalne procesy, ochrona czynna dopuszcza wykonywanie zabiegów ochronnych (np. usunięcie drzew zacieniających stanowisko cennego gatunku rośliny), a ochrona krajobrazowa polega na prowadzeniu gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej w sposób uwzględniający potrzeby przedmiotu ochrony.

Uznanie obszarów za rezerwat przyrody, następuje w drodze aktu prawa miejscowego w formie zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które określa jego nazwę, położenie lub przebieg granicy i otulinę, jeżeli została wyznaczona, cele ochrony oraz rodzaj, typ i podtyp rezerwatu przyrody, a także sprawującego nadzór nad rezerwatem. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska może, po zasięgnięciu opinii regionalnej rady ochrony przyrody, zwiększyć obszar rezerwatu przyrody, zmienić cele ochrony, a w razie bezpowrotnej utraty wartości przyrodniczych, dla których rezerwat został powołany – zmniejszyć lub zlikwidować rezerwat przyrody. Sporządza on także Plan Ochrony Rezerwatu.

Na terenie Nadleśnictwa znajdują się trzy rezerwaty przyrody, które mają plany zadań ochronnych. Nadleśnictwo  prowadzi działania mające na celu zachowanie i ochronę cennych siedlisk przyrodniczych. W rezerwatach prowadzona jest dbałość o d-stany dla zachowania ich roli dydaktycznej, krajobrazowej oraz estetycznej. Rezerwaty te są pod stałą kontrolą Służby Leśnej i podlegają corocznemu przeglądowi. Wszystkie prace  wykonywane w rezerwatach są uzgodnione z  Regionalną Dyrekcją  Ochrony Środowiska w Bydgoszczy.

wyk. Wojciech Włodarczyk

1. Rezerwat przyrody „Jezioro Piaseczno”

Rezerwat stanowi część kompleksu głównego Nadleśnictwa Trzebciny na styku obrębów leśnych Sarnia Góra i Szarłata oraz obejmuje grunty Jeziora Piaseczno.  Rezerwat przyrody Jezioro Piaseczno położony jest w Borach Tucholskich, w północnej części województwa kujawsko – pomorskiego.

Jezioro Piaseczno jest rezerwatem powierzchni ogólnej 159,78 ha z czego 118,94 ha drzewostanów okalających wody jeziora znajduje się w zarządzie Nadleśnictwa Trzebciny natomiast wody Jeziora Piaseczno powierzchni lustra wody 40,84 ha znajdują się w zarządzie Wdeckiego Parku Krajobrazowego. Uznanie rezerwatu nastąpiło 22.11.2001 roku Rozporządzeniem nr 279/01 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 2 października 2001 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody.

Głównym przedmiotem ochrony jest ekosystem Jeziora Piaseczno. Cel ochrony stanowi zachowanie ze względów naukowych, przyrodniczych i krajobrazowych ekosystemu jeziora Piaseczno i stanu czystości wody.

„Jezioro Piaseczno” określono jako rezerwat rodzaju krajobrazowego o typie i podtypie:

- ze względu na dominujący przedmiot ochrony ustalono typ rezerwatu na fitocenotyczny (PFi), podtyp - zbiorowisk nieleśnych (zn);

- ze względu na główny typ ekosystemu: typ różnych ekosystemów (EE), podtyp - mozaiki różnych ekosystemów (me).

Widok z góry- Jezioro Piaseczno, fot. Wojciech Włodarczyk

Rezerwat obejmuje swoim zasięgiem oddziały 1, 2 oraz 3 leśnictwa Wygoda oraz części oddziałów 244, 245, 246, 279, 280 leśnictwa Zazdrość, cała powierzchnia podlega ochronie ścisłej z wyjątkiem stanowiska cisa pospolitego (Taxus baccata) podlegającego ochronnie czynnej w celu prowadzenia działań zabezpieczających pulę genową poprzez utrzymanie grodzenia wokół stanowiska oraz pielęgnacja gatunku m.in. poprzez usuwanie roślinności zagłuszającej.

Dla tej formy ochrony przyrody obowiązuje Plan Ochrony powołany 27.08.2024 do 27.08.2044 r.

Strona Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody (CRFOP): PL.ZIPOP.1393.RP.1087

2. Rezerwat przyrody „Martwe”

Rezerwat ogólnej powierzchni 3,96 ha podlegający ochronie ścisłej, której głównym celem jest zachowanie ekosystemu jeziora dystroficznego wraz z torfowiskiem przejściowym i wysokim oraz brzeziny bagiennej. Uznanie rezerwatu nastąpiło 24.12.1996 roku zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 12 listopada 1996 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody, natomiast powołanie otuliny okalającej rezerwat o powierzchni 13,76 ha nastąpiło Zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z dnia 29 sierpnia 2012 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Martwe.

„Martwe” określono jako rezerwat rodzaju wodnego o typie i podtypie:

- ze względu na dominujący przedmiot ochrony: typ fitocenotyczny (PFi), podtyp zbiorowisk nieleśnych (zn);

-ze względu na główny typ ekosystemu: typ różnych ekosystemów (EE), podtyp mozaiki różnych ekosystemów (me).

Widok z góry- Jezioro Martwe, fot. Wojciech Włodarczyk

Obejmuje on swoim zasięgiem oddziały: 51-k,l oraz 85-b,c leśnictwa Zacisze, otulina natomiast oddziały: 85-a,d,f oraz 51-m.

Dla tej formy ochrony przyrody obowiązuje Plan Ochrony powołany 12.09.2012 do 27.09.2032 r.

Strona Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody (CRFOP): PL.ZIPOP.1393.RP.675

3. Rezerwat przyrody „Jezioro Ciche”

Rezerwat ogólnej powierzchni 37,67 ha podlegający w całości ochronie czynnej, której głównym celem jest zachowanie malowniczo położonych śródleśnych jezior wraz z ich otoczeniem i unikalną w tej części Borów Tucholskich roślinnością wodną i torfowiskową. Uznanie rezerwatu nastąpiło 24.03.1994 roku zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych I Leśnictwa z dnia 26 stycznia 1994 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody.

„Jezioro Ciche” określono jako rezerwat rodzaju torfowiskowego o typie i podtypie:

- ze względu na dominujący przedmiot ochrony: typ fitocenotyczny (PFi), podtyp zbiorowisk nieleśnych (zn);

- ze względu na główny typ ekosystemu: typ różnych ekosystemów (EE), podtyp  mozaiki

różnych ekosystemów (me).

Widok z góry- Jezioro Ciche, fot. Wojciech Włodarczyk

Zadaniami wynikającymi z czynnej ochrony rezerwatu są m.in. usuwanie czeremchy amerykańskiej zapobiegające dalszej ekspansji tego gatunku oraz prowadzenie zabiegów pielęgnacyjnych promujących liściaste gatunki lasotwórcze (dąb, grab).

Rezerwat swoim zasięgiem obejmuje części oddziałów 211, 214 oraz 215 leśnictwa Wygoda.

Dla tej formy ochrony przyrody obowiązuje Plan Ochrony powołany 05.12.2018 do 20.12.2038 r.

Strona Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody (CRFOP): PL.ZIPOP.1393.RP.614

Najważniejsze, szczegółowe informacje w zakresie prawa ochrony przyrody odnaleźć można w akcie: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody