Zespołami przyrodniczo-krajobrazowymi są fragmenty krajobrazu naturalnego i kulturowego zasługujące na ochronę ze względu na ich walory widokowe lub estetyczne.

Na terenie Nadleśnictwa Trzebciny znajdują się 3 zespoły przyrodniczo- krajobrazowe obejmujące fragmenty leśnictw: Zazdrość, Pohulanka, Wygoda, Smolarnia.

1. Zespół przyrodniczo- krajobrazowy „Dolina rzeki Prusiny”

Fragment doliny rzeki Prusiny otoczony lasem o charakterze Fraxino - Ulmetum campestris na dnie doliny,Aceri - Tilietum na zboczach i Leucobryo - Pinetum na wierzchowinie. Występuje tu wiele rzadkich gatunków roślin charakterystycznych dla siedlisk grądowych. Jest to geomorfologicznie i krajobrazowo zróżnicowany obszar. Powierzchnia tego utworzonego Rozporządzeniem Nr 14/97 Wojewody Bydgoskiego z dnia 14 kwietnia 1997 r. zespołu przyrodniczo- krajobrazowego w Nadleśnictwie Trzebciny wynosi 254,07 ha.

Okolice wsi Zazdrość, fot. zasoby Nadleśnictwa

Strona Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody (CRFOP): PL.ZIPOP.1393.ZPK.373

2. Zespół przyrodniczo- krajobrazowy „Dolina rzeki Ryszki”

Dolina rzeki Ryszki wcięta w równinę sandrową Borów Tucholskich, zróżnicowana pod względem florystyczno - fitosocjologicznym. Otoczenie rzeki stanowią dobrze zachowane zbiorowiska leśne, torfowisko wysokie oraz ekstensywnie używane łąki. Powierzchnia tego utworzonego Rozporządzeniem Nr 14/97 Wojewody Bydgoskiego z dnia 14 kwietnia 1997 r. zespołu przyrodniczo- krajobrazowego w Nadleśnictwie Trzebciny wynosi 189,11 ha.

Dolina Rzeki Ryszki, Leśnictwo Smolarnia, fot. Wojciech Włodarczyk

Strona Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody (CRFOP): PL.ZIPOP.1393.ZPK.23

3. Zespół przyrodniczo- krajobrazowy „Dolina rzeki Sobińska Struga- gmina Osie”

Dolina rzeki Sobińska Struga cechuje się szczególnymi wartościami przyrodniczymi i krajobrazowymi, które wyróżniają ją spośród innych miejsc i obszarów. Obszar doliny Sobińskiej Strugi jest mozaiką zbiorowisk nieleśnych o wysokich wartościach przyrodniczych i dzięki temu wyróżnia się na tle rozległego kompleksu leśnego Borów Tucholskich. Liczne łąki i murawy kserotermiczne i acydofilne, grądy, olsy, obszary źródliskowe na zboczach doliny. Siedlisko licznego ptactwa wodnego, rzadkich roślin chronionych, cenne zbiorowiska turzyc wysokich. Powierzchnia tego utworzonego Rozporządzeniem Nr 14/97 Wojewody Bydgoskiego z dnia 14 kwietnia 1997 r. zespołu przyrodniczo- krajobrazowego w Nadleśnictwie Trzebciny wynosi 18,39 ha.

Dolina Rzeki Sobińska Struga-gmina Osie, Leśnictwo Pohulanka, fot. Wojciech Włodarczyk

Strona Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody (CRFOP): PL.ZIPOP.1393.ZPK.382

wyk. Wojciech Włodarczyk

Najważniejsze, szczegółowe informacje w zakresie prawa ochrony przyrody odnaleźć można w akcie: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody