W granicach Nadleśnictwa Trzebciny występują dwa rodzaje obszarów Natura 2000, które to są najmłodszą z form ochrony przyrody, wprowadzoną w Polsce w 2004 r. jako jeden z obowiązków związanych z przystąpieniem naszego kraju do Unii Europejskiej. Obszary Natura 2000 powstają we wszystkich państwach członkowskich tworząc Europejską Sieć Ekologiczną Natura 2000. Głównym celem funkcjonowania Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 jest zachowanie określonych typów siedlisk przyrodniczych oraz gatunków i ich siedlisk, które uważa się za cenne i zagrożone w skali całej Europy, a także ochrona różnorodności biologicznej. Obszar Natura 2000 może obejmować część lub całość obszarów i obiektów objętych innymi formami ochrony przyrody.

1. Obszar Natura 2000 „Bory Tucholskie”- PLB220009

fot. zasoby Nadleśnictwa

Obszar specjalnej ochrony ptaków, związany z Dyrektywą Ptasią - Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa. Obszar Borów Tucholskich obejmuje wschodnią część makroregionu Pojezierza południowo-pomorskiego. W jego skład wchodzą następujące mezoregiony: Bory Tucholskie, wschodnia część Równiny Charzykowskiej, północno-wschodnia część Pojezierza Krajeńskiego, północna część Doliny Brdy oraz północna część Wysoczyzny świeckiej. Obszar jest dość jednolitą równiną sandrową, rozciętą dolinami Brdy i Wdy oraz urozmaiconą licznymi jeziorami, oczkami wodnymi i wzniesieniami o charakterze moreny dennej. Dominują siedliska leśne, przede wszystkim bory sosnowe. Swoim zasięgiem obejmuje łącznie 322 535,87 ha.

W ostoi występuje co najmniej 28 gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej, 6 gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi (PCK). Gniazduje tu 107 gatunków ptaków. W okresie lęgowym obszar zasiedla co najmniej 1% populacji krajowej (C3 i C6) następujących gatunków ptaków: bielik (PCK), kania czarna (PCK), kania ruda (PCK), podgorzałka (PCK), puchacz (PCK), rybitwa czarna, rybitwa rzeczna, zimorodek, żuraw, gągoł, nurogęś, tracz długodzioby (PCK); w stosunkowo wysokim zagęszczeniu (C7) występuje błotniak stawowy. W okresie wędrówek występuje co najmniej 1% populacji szlaku wędrówkowego (C2) łabędzia krzykliwego (do 400 osobników) i żurawia (do 1800 osobników na noclegowisku). Na obszarze Nadleśnictwa Trzebciny zgodnie z Planem Zadań Ochronnych dla Obszaru Natura 2000 „Bory Tucholskie” występują 63 gatunki ptaków m.in.: Lelek (zwyczajny), Bocian biały, Bocian czarny, Dudek, Trzmielojad, Zimorodek, Żuraw, Gągoł, Puchacz, Włochatka.

Nasze Nadleśnictwo w całości objęte jest obszarem specjalnej ochrony ptaków.

Strona Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody (CRFOP): PL.ZIPOP.1393.N2K.PLB220009.B

2. Obszar Natura 2000 „Sandr Wdy”- PLH040017

Fot. Wojciech Włodarczyk

Specjalny obszar ochrony siedlisk, związany z Dyrektywą Siedliskową - Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory.

 Obszar ten obejmuje m. in. wschodnią część Borów Tucholskich w województwie kujawsko-pomorskim, powiecie świeckim na terenie gmin: Jeżewo, Osie, Warlubie. Natomiast w granicach woj. pomorskiego obszar ten znajduje się na terenie powiatu starogardzkiego, gmin Osieczna, Osiek, Lubichowo. Tereny obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty należące do Skarbu Państwa i pozostające w zarządzie PGL Lasy Państwowe znajdują się w granicach administracyjnych Nadleśnictw Dąbrowa, Lubichowo (RDLP Gdańsk), Osie, Trzebciny. Obszar położony jest na równinie sandrowej, w którą głęboko wcina się rzeka Wda i jej dopływy. W rynnach polodowcowych i zagłębieniach wytopiskowych położone są rozmaite cenne ekosystemy wodne, bagienne, leśne i nieleśne. Swoim zasięgiem obejmuje łączny obszar 7 927,58 ha.

Obszar Natura 2000 leży na terenie zlewni Wisły i jej lewego dopływu- Wdy. Na odcinku objętym obszarem Natura 2000 PLH040017 „Sandr Wdy” rzeka silnie meandruje a jej dolina wcięta jest na głębokość miejscami do 20 m w powierzchnię sandru. Rzeka Wda (zwana inaczej Czarną Wodą) charakteryzująca się dużym spadkiem. Najważniejszym lewobrzeżnym dopływem Wdy jest Sobińska Struga, której długość wynosi 20 km, natomiast głębokość wcięcia w podłoże sandrowe dochodzi do 18 m. Zwierciadło wód gruntowych występuje na ogół głęboko. Podczas wiosennych roztopów lub większych opadów woda zatrzymywana jest w niewielkich zagłębieniach terenu.

Obszar na terenie Nadleśnictwa Trzebciny chroni występujące licznie na jego terenie określone w Planie Zadań Ochronnych dla obszaru siedliska: 91D0- Bory i lasy bagienne, 9170- Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny, 91E0- Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe. „Sandr Wdy” obejmuje ok. 1066 ha na terenie leśnictw Pohulanka, Zazdrość oraz Wygoda.

Strona Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody (CRFOP): PL.ZIPOP.1393.N2K.PLH040017.H

wyk. Wojciech Włodarczyk

Najważniejsze, szczegółowe informacje w zakresie prawa ochrony przyrody odnaleźć można w akcie: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody